TẠI SAO LỚP MẠ KẼM AXIT BỊ ĐEN, XÁM HOẶC KHÔNG ĐỒNG ĐỀU: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KIỂM SOÁT
Trong quá trình sản xuất, màu sắc và độ đồng đều của lớp mạ kẽm là những yếu tố dễ nhận biết nhất khi đánh giá chất lượng bề mặt. Một lớp mạ có thể xuất hiện các hiện tượng như đen, xám, mờ, không đều màu hoặc thay đổi ngoại quan theo từng vị trí trên chi tiết.
Đối với hệ mạ kẽm axit, chất lượng lớp mạ là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố như tiền xử lý bề mặt, thành phần dung dịch, mật độ dòng điện, pH, nhiệt độ, tạp chất, hệ thống lọc và chế độ bổ sung phụ gia.
Vì vậy, khi phát sinh lỗi ngoại quan, việc xác định đúng nguyên nhân trước khi điều chỉnh hóa chất là bước rất quan trọng.
Hình: Lớp mạ kẽm có hiện tượng đen/xám/không đồng đều
5 NGUYÊN NHÂN THƯỜNG GẶP Ở BỂ MẠ KẼM AXIT
|
STT |
Biểu hiện có thể gặp |
Nguyên nhân |
Hướng kiểm soát |
|
1 |
Lớp mạ thay đổi theo từng vùng; vùng mật độ dòng cao có thể xám, cháy hoặc thô; vùng mật độ dòng thấp có thể mờ hoặc tối màu. |
Mật độ dòng điện không phù hợp |
Kiểm tra cường độ dòng điện, diện tích bề mặt, vị trí treo chi tiết, khoảng cách anode–cathode và khả năng tiếp điện. |
|
2 |
Độ bóng, màu sắc, độ san bằng và khả năng phủ của lớp mạ thay đổi; ngoại quan không ổn định giữa các mẻ hoặc theo thời gian vận hành. |
pH và thành phần bể không nằm trong vùng kiểm soát |
Kiểm tra pH, hàm lượng kẽm và các thành phần chính của hệ mạ; kiểm tra nhiệt độ và tình trạng phụ gia. |
|
3 |
Lớp mạ có thể tối màu, xám/đen hoặc xuất hiện các vùng ngoại quan bất thường; lỗi có thể tăng dần theo thời gian vận hành. |
Tạp chất trong dung dịch mạ |
Kiểm tra khả năng tích lũy tạp chất kim loại và tạp chất hữu cơ; rà soát nguồn phát sinh và thực hiện phân tích dung dịch khi cần. |
|
4 |
Lớp mạ không đồng đều, giảm độ bám hoặc xuất hiện khuyết tật bề mặt; lỗi có thể xuất hiện trên nhiều vị trí của chi tiết. |
Tiền xử lý bề mặt chưa đạt yêu cầu |
Kiểm tra công đoạn tẩy dầu, rửa, hoạt hóa và rửa cuối trước khi đưa chi tiết vào bể mạ. |
|
5 |
Độ bóng, độ san bằng và ngoại quan lớp mạ thay đổi; có thể xuất hiện khác biệt giữa vùng mật độ dòng cao và thấp. |
Phụ gia bị mất cân bằng |
Kiểm tra lịch sử bổ sung phụ gia, tình trạng bể và mức tiêu hao thực tế. Không nên bổ sung phụ gia chỉ dựa trên màu sắc của lớp mạ |
KẾT LUẬN
Khi lớp mạ kẽm axit bị đen, xám hoặc không đồng đều, nên kiểm tra lần lượt các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng lớp mạ để xác định đúng nguyên nhân và có biện pháp điều chỉnh phù hợp.
Kiểm tra ngoại quan, xác định vị trí và dạng lỗi
↓
Kiểm tra tiền xử lý
↓
Kiểm tra điều kiện vận hành
↓
Kiểm tra thành phần dung dịch và tình trạng phụ gia
↓
Hull Cell khi cần thiết
↓
Xem xét tạp chất và tình trạng lọc
↓
Điều chỉnh có kiểm soát, xác nhận lại ngoại quan lớp mạ
Mục tiêu không chỉ là xử lý lớp mạ bị đen, mà quan trọng hơn là tìm ra vì sao lớp mạ bắt đầu thay đổi, từ đó duy trì bể mạ ổn định trong quá trình sản xuất.
MITEK – đồng hành cùng doanh nghiệp trong kiểm soát công nghệ mạ
Để đạt được lớp mạ kẽm axit có độ sáng tốt, đồng đều và ổn định, việc lựa chọn hệ hóa chất phù hợp cần đi cùng với khả năng kiểm soát điều kiện vận hành thực tế.
Với định hướng phát triển các giải pháp hóa chất và công nghệ xử lý bề mặt kim loại, MITEK tập trung vào việc nghiên cứu hệ phụ gia, quy trình ứng dụng và giải pháp xử lý theo từng điều kiện sản xuất.
Thay vì chỉ nhìn vào một hiện tượng lỗi đơn lẻ, việc đánh giá tổng thể từ tiền xử lý – bể mạ – phụ gia – thiết bị – điều kiện vận hành – phương pháp kiểm tra sẽ giúp doanh nghiệp tìm ra nguyên nhân chính xác hơn và nâng cao tính ổn định của dây chuyền.
